Những Loại Thuế Và Bảo Hiểm Bạn Cần Biết Khi Làm Việc Tại Nhật Bản

Khi sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, tất cả công dân và người nước ngoài đều có nghĩa vụ đóng thuế và bảo hiểm theo quy định. Các khoản này thường được khấu trừ trực tiếp vào lương hàng tháng. Vậy người lao động tại Nhật phải đóng những loại thuế và bảo hiểm nào?

1. 💰 CÁC LOẠI THUẾ

1.1. Thuế Thu Nhập Cá Nhân (所得税)

Đây là loại thuế được tính dựa trên mức thu nhập hàng tháng của bạn. Khi làm việc tại công ty, thuế sẽ được trừ trực tiếp từ lương. Bạn có thể kiểm tra số tiền thuế đã nộp hàng tháng trong bảng lương (給料明細).

Đối với người nước ngoài, mức thuế được xác định dựa theo tình trạng cư trú:

Người sống tại Nhật dưới 1 năm: Được xếp vào diện không cư trú (非居住者) – chỉ phải đóng thuế cho thu nhập phát sinh tại Nhật.
Người sống tại Nhật trên 1 năm:
- Nếu tổng thời gian cư trú dưới 5 năm: Phải đóng thuế cho thu nhập phát sinh tại Nhật và một phần thu nhập toàn cầu.
- Nếu cư trú trên 5 năm: Phải kê khai và đóng thuế cho toàn bộ thu nhập toàn cầu, bao gồm cả khoản thu nhập từ nước ngoài gửi về.

1.2. Thuế Thị Dân / Thuế Cư Trú (住民税)

Đây là loại thuế được nộp cho chính quyền địa phương nơi bạn cư trú, dùng để chi trả cho các hoạt động cộng đồng như: giáo dục, xử lý rác, y tế công cộng, văn hóa – thể thao, phòng chống thiên tai…

🔹 Thuế này thường được tính từ thu nhập của năm trước và bắt đầu được thu vào năm sau (từ tháng 6).
🔹 Bạn có thể thanh toán qua khấu trừ từ lương hoặc tự thanh toán bằng giấy báo thuế do thành phố gửi về.

📌 Bạn có thể tìm hiểu thêm về thuế thị dân tại đây

2. 🛡️ CÁC LOẠI BẢO HIỂM

2.1. Bảo Hiểm Y Tế Quốc Dân (国民健康保険)

Đây là loại bảo hiểm bắt buộc đối với tất cả người dân và người nước ngoài có tư cách lưu trú tại Nhật trên 3 tháng.

🔹 Bảo hiểm sẽ chi trả khoảng 70% chi phí khám chữa bệnh, bạn chỉ cần thanh toán khoảng 30%.
🔹 Những người không tham gia bảo hiểm xã hội của công ty sẽ phải tự đăng ký bảo hiểm y tế quốc dân tại phòng hành chính địa phương (市役所).

2.2. Bảo Hiểm Xã Hội (社会保険)

Bao gồm 5 loại chính:

Bảo hiểm sức khỏe (健康保険)
Bảo hiểm hưu trí (厚生年金)
Bảo hiểm lao động (労災保険)
Bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険)
Bảo hiểm chăm sóc dài hạn (介護保険 – dành cho người từ 40 tuổi trở lên)

🔹 Đối tượng tham gia: Nhân viên chính thức, hợp đồng, tạm thời, baito làm việc từ 30 giờ/tuần trở lên.
🔹 Mức phí bảo hiểm được chia đôi giữa người lao động và công ty.
🔹 Công ty sẽ đăng ký và khấu trừ hàng tháng trong lương của bạn.

2.3. Bảo Hiểm Hưu Trí Quốc Dân (国民年金)

Đây là hệ thống bảo hiểm bắt buộc đối với tất cả những người từ 20 đến 60 tuổi sinh sống tại Nhật, bao gồm cả người nước ngoài.

🔹 Mục đích: Trợ cấp cho người già, người khuyết tật, và gia đình người mất.
🔹 Nếu không thuộc hệ thống bảo hiểm hưu trí công ty, bạn phải tự nguyện đăng ký và đóng trực tiếp tại cơ quan hành chính địa phương.

2.4. Bảo Hiểm Hưu Trí Phúc Lợi (厚生年金)

Chỉ áp dụng cho người lao động làm việc chính thức tại công ty, với mức đóng cao hơn bảo hiểm quốc dân nhưng chế độ trợ cấp sau nghỉ hưu cũng cao hơn.

🔹 Cũng như bảo hiểm xã hội, chi phí được chia đôi giữa người lao động và doanh nghiệp.
🔹 Khi về nước, bạn có thể làm thủ tục để nhận lại một phần tiền bảo hiểm đã đóng (gọi là “làm thủ tục nhận tiền nenkin”).

📌 Tổng Kết

Khi sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, việc nắm rõ các loại thuế và bảo hiểm bắt buộc là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp bạn hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, mà còn giúp bạn chủ động trong việc quản lý tài chính và hồ sơ pháp lý cá nhân.